5 G सुरु झाल्यानंतर मीडियात मोठी क्रांती होणार – ढेपे

नवी मुंबई - येत्या दोन वर्षात 5 G सुरु होईल, त्यावेळी मीडियात मोठी क्रांती होईल. अनेक वृत्तपत्रे बंद पडून त्याची जागा ईपेपर घेतील तर टीव्ही चॅनल्स बंद पडून ओटिटी चॅनल्स सुरू होतील, असे प्रतिपादन पुण्याचे ज्येष्ठ पत्रकार सुनील ढेपे यांनी येथे केले.
नवी मुंबईतील कोकण भवन मध्ये विभागीय माहिती कार्यालयाच्या वतीने माहिती कार्यालयातील कर्मचाऱ्यांसाठी कार्यशाळा पार पडली, यावेळी डिजिटल मीडिया व होणारे बदल या विषयावर ढेपे बोलत होते.यावेळी माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाचे सचिव तथा महासंचालक डॉ दिलीप पांढरपट्टे, उपसंचालक डॉ. गणेश मुळे, युवा पत्रकार हर्षल भदाणे आदी उपस्थित होते.

कागदाचे वाढलेले भाव, होणारा खर्च आणि येणारे जाहिरात उत्पन्न याचा कुठेच ताळमेळ बसत नाही. त्यात घरोघरी वाटप करणाऱ्या वितरकांनी संख्या कमी होत आहे. त्यामुळे वृत्तपत्र व्यवसाय अडचणीत आला आहे. त्यामुळे भविष्यात अनेक वृत्तपत्रे बंद पडतील, त्याची जागा ईपेपर घेतील. मात्र ईपेपर वाचण्यासाठी वाचकांना पैसे मोजावे लागतील. टीव्ही न्यूज चॅनल्स डीटीएच कंपन्या आणि केबल्सच्या वितरण खर्चामुळे अडचणीत आले आहेत. त्यामुळे ओटिटी चॅनल्स सुरु होतील. त्याची सुरुवात सकाळ माध्यम समूहाने सुगरण चॅनल सुरु करून केल्याचेही ढेपे यांनी यावेळी सांगितले.

गेल्या दहा वर्षात डिजिटल मीडियात काय बदल झाले, 5 G सुरु झाल्यांनतर आणखी काय बदल होतील याचा ऊहापोह ढेपे यांनी सांगून भविष्यात न्यूज बेबसाईट, मोबाईल अँप, युट्युब चॅनल्स, सोशल मीडिया याचा दबदबा कसा राहील, यावर भाष्य केले.

माहितीच्या क्षेत्रात सातत्याने बदल होत आहेत. आज कॅमेरा युगाचा अस्त होत असुन मोबाईल युग सुरु झाले आहे.ही एक नवीन क्रांती असुन या बदलत्या तंत्रज्ञानाचा वापर दैनंदिन कामकाजात करुन माहिती विभागाने अद्ययावत व्हावे असे प्रतिपादन माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाचे सचिव तथा महासंचालक डॉ दिलीप पांढरपट्टे यांनी केले. कार्यशाळेचे सुत्रसंचालन ठाण्याच्या जिल्हा माहिती अधिकारी मनिषा पिंगळे यांनी केले. तर आभार प्रदर्शन माहिती अधिकारी राहुल भालेराव यांनी केले.


                                                                                                                     (26/02/2020)

पुण्यातील दिमाखदार मराठवाडा मुक्ती दिन !

आपल्या भारत देशाला स्वातंत्र्य १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी मिळाले मात्र मराठवाडा १७ सप्टेंबर १९४८ ला निजामाच्या जोखडातून मुक्त झाला. त्यामुळे संपूर्ण मराठवाडयात १७ सप्टेंबर हा मराठवाडा मुक्ती दिन म्हणून साजरा केला जातो.

मराठवाडा मुक्ती दिन जसा मराठवाड्यात साजरा केला जातो तसाच सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक शहर असलेल्या पुण्यातही साजरा केला जातो. १९७२ च्या दुष्काळात मराठवाड्यातील लाखो लोक पुणे आणि पिंपरी चिंचवड मध्ये कामधंद्यासाठी दाखल झाले होते. त्यानंतर आजही मराठवाड्यात दुष्काळ पडत असल्याने हा लोंढा वाढत चालला आहे. एका सर्व्हेनुसार पुणे आणि पिंपरी चिंचवडमध्ये मराठवाड्यातील किमान तीन लाख लोक राहतात हे समोर आले आहे..

यातून १० वर्षांपूर्वी मराठवाडा समन्वय समिती जन्माला आली. याच समितीच्या वतीने पुण्यात दरवर्षी मराठवाडा मुक्ती दिन साजरा केला जातो.यंदा बालगँधर्व रंगमंदिर मध्ये मराठवाडा मुक्ती दिन महोत्सव मोठ्या उत्सहात पार पडला. प्रमुख पाहुणे म्हणून विशेष सरकारी वकील ऍड.उज्वल निकम सर, पुण्याचे आयुक्त डॉ. दीपक म्हेसेकर उपस्थित होते. विद्यमान अध्यक्ष महेंद्रकाका धुरगुडे यांचे मोठे बंधू राजकुमार धुरगुडे आहेत.संपूर्ण सभागृह खचाखच भरले होते. पाच वाजता सुंदर माझी शाळा हा भावमधुर गीतांचा कार्यक्रम सुरु झाला. उस्मानाबाद जिल्ह्यातील आष्टा कासारचे श्रीराम पोतदार आणि त्यांच्या चमूने बहार आणली. सात वाजता प्रमुख पाहुण्यांचे व्यासपीठावर आगमन झाले. यावेळी मराठवाड्यात उल्लेखनीय काम करणाऱ्या सात जणांना पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले. यावेळी अनपेक्षितरित्या माझाही निर्भीड, निष्पक्ष आणि सडेतोड पत्रकारिता करत असल्याबद्दल ऍड.उज्वल निकम सर यांच्या हस्ते सन्मान करण्यात आला.

मराठवाडा पैश्याने नव्हे मनाने श्रीमंत आहे असे मत ऍड.उज्वल निकम यांनी व्यक्त केले. आर्थिक बाबतीत राज्यात सहाव्या क्रमांकने पुढे असलेल्या कोल्हापुरात महापूर आल्यानंतर बीड, उस्मानाबाद सारख्या मागास जिल्ह्यांनी सर्वप्रथम पुढाकार घेतल्याचे पुण्याचे आयुक्त डॉ. दीपक म्हेसेकर यावेळी सांगितले. एक भाकरी जवळ असली तरी त्यातील अर्धी भाकरी मोडून दुसऱ्याला देणारा आपला मराठवाडा असल्याचे आयुक्त डॉ. दीपक म्हेसेकर म्हणताच सभागृहात टाळ्यांचा कडकडाट झाला.

पुण्यात आल्यानंतर मला कधी कधी एकटेपणाची भावना निर्माण होते.. पण अश्या कार्यक्रमातून आपल्या जिल्ह्यातील माणसे भेटली की हा एकटेपणा निघून जातो. उस्मानाबादला असताना दरवर्षी मराठवाडा मुक्ती दिन कार्यक्रमाला हजेरी लावणारा मी आता या कार्यक्रमाला मुकतो की काय असे वाटत असताना उस्मानाबाद आणि मराठवाडयापेक्षा किती तरी पटीने चांगला कार्यक्रम पुण्यातही होतो हे पाहून माझा आनंद द्विगुणित झाला होता. पाच वाजता सुरु झालेला हा कार्यक्रम रात्री दहा वाजता संपला. पाच तास कसे गेले हे कळले सुद्धा नाही. एका दिमाखदार सोहळ्याचे साक्षीदार होण्याची संधी महेंद्र धुरगुडे काका यांच्यामुळे मिळाली, याबद्दल त्यांचे ऋण मानावे तेवढे कमीच आहेत. राजकुमार धुरगुडे आणि त्यांच्या संपूर्ण टीमचे मनपूर्वक अभिनंदन !

सुनील ढेपे
संपादक, उस्मानाबाद लाइव्ह

5 G नंतर मीडियात होणार भूकंप !

येत्या दोन वर्षात संपूर्ण भारतात 5 G इंटरनेट सेवा सुरु होईल. त्यामुळे प्रिंट आणि टीव्ही मीडिया अधिक धोक्यात येईल तर डिजिटल मीडिया क्रमांक 1 वर येईल . पत्रकारांनी काळाची गरज ओळखून स्वतःला अपग्रेड करण्याची गरज आहे.

फाइव्ह-जीमुळं काय होणार ?
- निरंतर कव्हरेज, अधिक गती, व्हिडिओंची अधिक सुधारित गुणवत्ता, अधिक डेटा पाठवण्याची आणि मिळविण्याची संधी, अधिक विश्‍वसनीयता आणि संपर्काच्या विविध पैलूंमध्ये कमी विलंब अशा अनेक गोष्टी शक्य होतील.
- अभिनवतेला चालना मिळेल आणि आपल्या दैनंदिन जीवनामध्ये बदल घडू शकेल. फाइव्ह-जीमधला डेटा स्पीड तब्बल १० जीबीपीएसपर्यंत जाऊ शकतो, असा अंदाज.
- ऑनलाईन उपलब्ध असलेला कंटेट किंवा आशय यामध्ये आमूलाग्र बदल.
- फाइव्ह-जी नेटवर्क इंटरनेट ऑफ थिंग्जसह ऑटोमोटिव्ह, आरोग्यसेवा, शेतीविषयक तंत्रज्ञान, शैक्षणिक सुविधा आणि उत्पादन या उद्योगांमधलं सर्वांत पसंतीचं तंत्रज्ञान म्हणून पुढं येईल.
- हँडसेट्सच्या बॅटरीचं आयुष्य याआधी कधीच पाहिलं नव्हतं एवढा काळ टिकू शकेल
(संदर्भ - डॉ. मिलिंद पांडे यांचा सकाळमधील लेख ) 

प्रिंट आणि टीव्ही मीडियावर होणार परिणाम

प्रिंट आणि टीव्ही मीडियाला सध्या घरघर लागली आहे. 5 G सुरू झाल्यानंतर ही घरघर अधिक वाढेल . वृत्तपत्राची जागा ऑनलाइन न्यूज पोर्टल आणि ईपेपर घेतील तर टीव्हीची जागा युट्युब, HOTSTAR , JIO सारखे अँप घेतील.

> वृत्तपत्र काढण्यासाठी लागणारा खर्च आणि येणारे उन्पन्न याचा कुठेच ताळमेळ बसत नाही. त्यात कागदाचे भाव दिवसेंदिवस वाढत चालले आहेत. कमी झालेल्या पानाची संख्या त्याचेच द्योतक आहे. घरोघरी वृत्तपत्र वाटणाऱ्याची संख्या दिवसेंदिवस कमी होत चालली आहे.त्यात स्मार्ट फोनचा वापर वाढल्याने वृत्तपत्र वाचणाऱ्यांची संख्या कमी होत आहे. त्यामुळे सर्व वृत्तपत्रांचे खप घसरले आहेत. तसेच जाहिरातदार हा वृत्तपत्रात जाहिरात देण्याऐवजी ऑनलाइन जाहिरात करत असल्याने वृत्तपत्रांतील जाहिरातीचे प्रमाण कमी होत आहे.वृत्तपत्रांत जाहिरात देण्यासाठी जेवढा खर्च येतो त्याच्या १० टक्के खर्चात जाहिरात होत असेल तर जाहिरातदार ऑनलाइन जाहिरात करेल. परिणामी येत्या काही वर्षात अनेक वृत्तपत्रे बंद पडतील.

> टीव्ही न्यूज चॅनल सुरु करण्यासाठी प्रचंड खर्च येतो. विशेष म्हणजे त्याचे प्रक्षेपण करण्यासाठी एका DTH वर एक वर्षाला किमान एक कोटी खर्च लागतो. गावोगावचे केबल चालकही आता पैसे मागत आहेत. सर्व DTH आणि केबलवर प्रक्षेपण करण्यासाठी वर्षाला किमान १० कोटी खर्च लागतो. स्टुडिओ भाडे, कर्मचाऱ्यांच्या पगारी आणि अन्य खर्च वेगळा. त्यामुळे आहे ते चॅनल बंद पडतील आणि त्याची जागा युट्युब, HOTSTAR , JIO सारखे अँप घेतील.

5 G सुरु झाल्यानंतर वेबसाइट, अँप, युट्युब आणि सोशल मीडिया अधिक गतिमान आणि वेगवान होईल.लोकांना लाइव्ह दृश्ये म्हणजे व्हिडीओ पाहण्यात अधिक इंटरेस्ट आहे. 5 G मुळे व्हिडीओ अधिक गतिमान आणि HD पाहता येतील. स्मार्ट फोनवर व्हिडिओ कॉन्फरन्स HD दिसेल. तसेच फेसबुक लाइव्ह पण HD दिसेल. आपल्या गावात जर एखादा कार्यक्रम असेल तर लोक ते सोशल मीडियावर लाइव्ह करतील. व्हाट्स अँप वर व्हिडिओ HD दिसतील. लोक आपल्या गावातील व्हाट्स अँपग्रुप वर कोणताही कार्यक्रमाचा व्हिडीओ शेयर करत असतील तर उद्या छापणाऱ्या प्रिंट मिडीयातील बातम्या कश्याला वाचतील ? आपल्या गावाची बातमी टीव्हीवर येत नसेल तर टीव्ही लोक का म्हणून पाहतील ?

आजची बातमी उद्या कश्याला ? आजची बातमी आज नव्हे आताच यामुळे लोकांचा कल डिजिटल मीडियाकडे वाढत चालला आहे. भविष्यात तो अधिक वाढेल. त्यामुळेच साखळी वृत्तपत्रे सुद्धा डिजिटल मीडियावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.

सुनील ढेपे
उस्मानाबाद - पुणे
9420477111