5 G नंतर मीडियात होणार भूकंप !

येत्या दोन वर्षात संपूर्ण भारतात 5 G इंटरनेट सेवा सुरु होईल. त्यामुळे प्रिंट आणि टीव्ही मीडिया अधिक धोक्यात येईल तर डिजिटल मीडिया क्रमांक 1 वर येईल . पत्रकारांनी काळाची गरज ओळखून स्वतःला अपग्रेड करण्याची गरज आहे.

फाइव्ह-जीमुळं काय होणार ?
- निरंतर कव्हरेज, अधिक गती, व्हिडिओंची अधिक सुधारित गुणवत्ता, अधिक डेटा पाठवण्याची आणि मिळविण्याची संधी, अधिक विश्‍वसनीयता आणि संपर्काच्या विविध पैलूंमध्ये कमी विलंब अशा अनेक गोष्टी शक्य होतील.
- अभिनवतेला चालना मिळेल आणि आपल्या दैनंदिन जीवनामध्ये बदल घडू शकेल. फाइव्ह-जीमधला डेटा स्पीड तब्बल १० जीबीपीएसपर्यंत जाऊ शकतो, असा अंदाज.
- ऑनलाईन उपलब्ध असलेला कंटेट किंवा आशय यामध्ये आमूलाग्र बदल.
- फाइव्ह-जी नेटवर्क इंटरनेट ऑफ थिंग्जसह ऑटोमोटिव्ह, आरोग्यसेवा, शेतीविषयक तंत्रज्ञान, शैक्षणिक सुविधा आणि उत्पादन या उद्योगांमधलं सर्वांत पसंतीचं तंत्रज्ञान म्हणून पुढं येईल.
- हँडसेट्सच्या बॅटरीचं आयुष्य याआधी कधीच पाहिलं नव्हतं एवढा काळ टिकू शकेल
(संदर्भ - डॉ. मिलिंद पांडे यांचा सकाळमधील लेख ) 

प्रिंट आणि टीव्ही मीडियावर होणार परिणाम

प्रिंट आणि टीव्ही मीडियाला सध्या घरघर लागली आहे. 5 G सुरू झाल्यानंतर ही घरघर अधिक वाढेल . वृत्तपत्राची जागा ऑनलाइन न्यूज पोर्टल आणि ईपेपर घेतील तर टीव्हीची जागा युट्युब, HOTSTAR , JIO सारखे अँप घेतील.

> वृत्तपत्र काढण्यासाठी लागणारा खर्च आणि येणारे उन्पन्न याचा कुठेच ताळमेळ बसत नाही. त्यात कागदाचे भाव दिवसेंदिवस वाढत चालले आहेत. कमी झालेल्या पानाची संख्या त्याचेच द्योतक आहे. घरोघरी वृत्तपत्र वाटणाऱ्याची संख्या दिवसेंदिवस कमी होत चालली आहे.त्यात स्मार्ट फोनचा वापर वाढल्याने वृत्तपत्र वाचणाऱ्यांची संख्या कमी होत आहे. त्यामुळे सर्व वृत्तपत्रांचे खप घसरले आहेत. तसेच जाहिरातदार हा वृत्तपत्रात जाहिरात देण्याऐवजी ऑनलाइन जाहिरात करत असल्याने वृत्तपत्रांतील जाहिरातीचे प्रमाण कमी होत आहे.वृत्तपत्रांत जाहिरात देण्यासाठी जेवढा खर्च येतो त्याच्या १० टक्के खर्चात जाहिरात होत असेल तर जाहिरातदार ऑनलाइन जाहिरात करेल. परिणामी येत्या काही वर्षात अनेक वृत्तपत्रे बंद पडतील.

> टीव्ही न्यूज चॅनल सुरु करण्यासाठी प्रचंड खर्च येतो. विशेष म्हणजे त्याचे प्रक्षेपण करण्यासाठी एका DTH वर एक वर्षाला किमान एक कोटी खर्च लागतो. गावोगावचे केबल चालकही आता पैसे मागत आहेत. सर्व DTH आणि केबलवर प्रक्षेपण करण्यासाठी वर्षाला किमान १० कोटी खर्च लागतो. स्टुडिओ भाडे, कर्मचाऱ्यांच्या पगारी आणि अन्य खर्च वेगळा. त्यामुळे आहे ते चॅनल बंद पडतील आणि त्याची जागा युट्युब, HOTSTAR , JIO सारखे अँप घेतील.

5 G सुरु झाल्यानंतर वेबसाइट, अँप, युट्युब आणि सोशल मीडिया अधिक गतिमान आणि वेगवान होईल.लोकांना लाइव्ह दृश्ये म्हणजे व्हिडीओ पाहण्यात अधिक इंटरेस्ट आहे. 5 G मुळे व्हिडीओ अधिक गतिमान आणि HD पाहता येतील. स्मार्ट फोनवर व्हिडिओ कॉन्फरन्स HD दिसेल. तसेच फेसबुक लाइव्ह पण HD दिसेल. आपल्या गावात जर एखादा कार्यक्रम असेल तर लोक ते सोशल मीडियावर लाइव्ह करतील. व्हाट्स अँप वर व्हिडिओ HD दिसतील. लोक आपल्या गावातील व्हाट्स अँपग्रुप वर कोणताही कार्यक्रमाचा व्हिडीओ शेयर करत असतील तर उद्या छापणाऱ्या प्रिंट मिडीयातील बातम्या कश्याला वाचतील ? आपल्या गावाची बातमी टीव्हीवर येत नसेल तर टीव्ही लोक का म्हणून पाहतील ?

आजची बातमी उद्या कश्याला ? आजची बातमी आज नव्हे आताच यामुळे लोकांचा कल डिजिटल मीडियाकडे वाढत चालला आहे. भविष्यात तो अधिक वाढेल. त्यामुळेच साखळी वृत्तपत्रे सुद्धा डिजिटल मीडियावर लक्ष केंद्रित करत आहेत.

सुनील ढेपे
उस्मानाबाद - पुणे
9420477111






नांदेड डिजिटल मीडिया कार्यशाळा

Lokmat

Godateer

डिजीटल मिडीया ठरेल चौथ्या स्तंभाचे सामर्थ्य - सुनिल ढेपे

एमजीएम पत्रकारिता महाविद्यालयात दर्पण दिनानिमित्त कार्यशाळा

नांदेड - येणाऱ्या काळामध्ये वृत्तपत्राचे महत्व अनन्य साधारण होणार असल्याने वृत्तपत्रांसाठी डिजीटल मिडीया चौथ्या स्तंभाचे सामर्थ्य असणार आहे. त्यामुळे वृत्तपत्रांनी डिजीटल मिडीया सारख्या साधणांकडे वळावे, असे प्रतिपादन पुणे येथील ज्येष्ठ पत्रकार सुनिल ढेपे यांनी केले.

एमजीएम पत्रकारिता महाविद्यालय आणि जिल्हा माहिती कार्यालय नांदेड यांच्या संयुक्त विद्यमाने दर्पण दिनानिमित्त एमजीएम येथे आज “वर्तमानकाळातील पत्रकारितेसमोरील आव्हाने आणि डिजीटल मिडीयाचा प्रभाव” या विषयावर एकदिवशीय कार्यशाळा आयोजित केली होती. यावेळी प्रमुख व्याख्याते म्हणून श्री. ढेपे बोलत होते.

यावेळी कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी प्रा. डॉ. गोविंद हंबर्डे तर प्रमुख पाहूणे म्हणून दै.लोकपत्रचे कार्यकारी संपादक रविंद्र तहकिक, दै.लोकमतचे जिल्हा प्रतिनिधी विशाल सोनटक्के, ज्येष्ठ पत्रकार पंढरीनाथ बोकारे, पत्रकार बजरंग शुक्ला, गोपाळ देशपांडे, पत्रकारिता महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ.गणेश जोशी, जिल्हा माहिती अधिकारी अनिल आलुरकर यांची प्रमुख उपस्थिती होती.

यावेळी पुढे बोलतांना ढेपे म्हणाले की, डिजीटल मिडीयाच्या माध्यमातून वृत्तपत्र क्षेत्रामध्ये मोठ्या प्रमाणात बदल होत आहे. छापिल वृत्तपत्रांची जागा ई-पेपरने बऱ्यापैकी घेतलेली आहे. सन 2008 पर्यंत प्रिंट मिडीयाचा एक वेगळा दबाव समाज मनावरती होता. सद्य स्थितीमध्ये वाढत्या डिजीटल मिडीयाच्या साधणांमुळे वृत्तपत्र क्षेत्राला अनन्य साधारण महत्व येणार आहे. त्यामुळे वृत्तपत्रांनी स्वतःचे ॲप विकसीत करावे. प्रिंट मिडीयापेक्षा अधिक वाचक ई-पेपरला जोडला गेलेला आहे. ॲपच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणात वृत्तपत्रांना उत्पन्न मिळते. वृत्तपत्र क्षेत्रात येऊ शकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना बातमी टाईप करता येणे, तिला सोशल मिडीयावर हाताळता येणे या सर्व बाबी येणे आवश्यक आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी डिजीटल मिडीयाचे ज्ञान मिळविणे गरजेचे आहे, असेही ते म्हणाले.


तर यावेळी दै. लोकमतचे पत्रकार श्री. सोनटक्के म्हणाले की, लेखणीमध्ये ताकद असेल तर प्रभावीपणे पत्रकारीता करता येऊ शकते. पत्रकारांनी समाज सेवेचे वृत्त अंगिकारुन या क्षेत्रात यावे. बाळशास्त्री जांभेकर, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ज्या पध्दतीने पत्रकारिता केली तशी ध्येयवादी पत्रकारिता करावी अशी अपेक्षा देखील त्यांनी व्यक्त केली.

दै.लोकपत्रचे कार्यकारी संपादक रविंद्र तहकिक म्हणाले की, आद्य पत्रकार महर्षी बाळशास्त्री जांभेकर, लोकमान्य टिळक, प्र.के.अत्रे, बाळासाहेब ठाकरे, आनंतराव भालेराव यांची ध्येयनिष्ठ असलेली पत्रकारिता होती. त्यामुळे त्यांनी त्यांच्या लेखणीतून समाजप्रबोधनाचे काम प्रभावीपणे केले. भावी पत्रकारांनी लिहिण्याची आवड ठेवावी. बातमीतला वेगळा सेन्स ओळखावा. आपण जे काम करीत आहोत आत्मियता आणि तळमळीने केले पाहिजे. पत्रकारांनी पत्रकारितेकडे पाहताना उपजीविकेचे साधन न पाहता सामाजिक बांधिलकी म्हणून प्रभावीपणे समाजहितासाठी लिखान करावे असेही ते म्हणाले.

ज्येष्ठ पत्रकार माधव अटकोरे यांनी अवयवदानाचे महत्त्व सांगितले. प्राचार्य डॉ.गणेश जोशी यांनी प्रास्ताविकामध्ये दर्पण दिनाचे महत्त्व सांगून बाळशास्त्री जांभेकर यांच्या कार्याचा आढावा घेतला. तर जिल्हा माहिती अधिकारी अनिल आलुरकर यांनी पहिले वृत्तपत्र दर्पण 6 जानेवारी 1832 मध्ये सुरू झाले. वीस वर्षापर्यंत दर्पण हे वृत्तपत्र चालले. इंग्रजी आणि मराठी भाषेमध्ये हे वृत्तपत्र प्रकाशित होत होते, असे म्हणत त्यांनी दर्पण बद्दल विस्तृत माहिती सांगितली. कार्यक्रमाचे अध्यक्ष डॉ. गोविंद हंबर्डे यांनी पत्रकारांनी वाचन अधिक करणे आवश्यक असून अधिकच्या वाचनामधून प्रभावीपणे लिखान होते. समाजमन परिवर्तन करण्याचे सामर्थ्य पत्रकारितेत आहे असेही ते म्हणाले.

यावेळी प्रशांत गवळे, सूर्यकुमार यन्नावार, सुरेश आंबटवार, शिवाजी शिंदे, तुकाराम भालेराव, विनोद कदम यांच्यासह कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी जिल्हा माहिती कार्यालयाचे विजय होकर्णे, विवेक डावरे, काशिनाथ आरेवार, महम्मद युसूफ, प्रवीण बिदरकर, एमजीएमचे प्रा.प्रवीणकुमार सेलूकर, प्रा.राजपाल गायकवाड, प्रा.विनायक सितापराव, दिशा कांबळे, हणमंत यनवळगे यांनी परिश्रम घेतले. यावेळी कार्यक्रमाचे सुत्रसंचालन ऋषीकेश कोंडेकर यांनी केले. आभार प्रा. राज गायकवाड यांनी मानले. प्रारंभी एमजीएम पत्रकारिता महाविद्यालयाच्या विद्यार्थ्यांनी दर्पण दिनाचे औचित्य साधून स्पंदन भित्ती पत्रकाचे विमोचन करण्यात आले.